ਪੰਜਾਬ ਦੇ 3,274 ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਲਈ Self Defence Training, ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਰੀ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ (Self Defence) ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਗਰਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਭਿਆਨ, ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਵਿਭਾਗੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਸਿਖਲਾਈ “ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਆਤਮ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਣ” (Rani Laxmibai Atma Raksha Prashikshan) ਤਹਿਤ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼ਾਮਲ?
ਜਾਰੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁੱਲ 3,274 ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਖਲਾਈ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਸ ਤਹਿਤ 6ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈ ਸਕਣਗੀਆਂ।
ਹਰ ਸਕੂਲ ਲਈ ₹13,200 ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ
ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕੂਲ ਕੁੱਲ ₹13,200 ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ:
₹10,000 — ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਲਈ
₹5,000 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ — ਕੋਚਿੰਗ ਖਰਚਾ
₹3,200 — ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਮਾਨ ਅਤੇ Equipment ਲਈ
ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਚੱਲੇਗੀ ਸਿਖਲਾਈ
ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਲ 2 ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ 60 ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 45 ਮਿੰਟ ਤੋਂ 1 ਘੰਟੇ ਤੱਕ Training ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਹੈ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਸਿਖਲਾਈ Physical Education ਜਾਂ Optional Subject ਦੇ ਪੀਰੀਅਡ ਦੌਰਾਨ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੋਚ ਲਈ Black Belt ਲਾਜ਼ਮੀ
ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੋਚ ਕਿਸੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ Black Belt ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਤਜਰਬਾ ਤੇ ਹੁਨਰ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਲਾਜ਼ਮੀ
ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ Training ਦੌਰਾਨ ਸਕੂਲ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਰਾਜ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਸਿਖਲਾਈ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੇ 8 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰ ਵਰਗਾਂ (Weight Categories) ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਜੇਤੂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਅੱਗੇ:
ਸਕੂਲ → ਬਲਾਕ → ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ → ਰਾਜ ਪੱਧਰ
’ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਗੀਆਂ।
ਜੇਤੂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਗੇ ਇਨਾਮ
ਬਲਾਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਜੇਤੂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ (Memento) ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।
SMC ਰਾਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਖਰਚਾ
ਵਿਭਾਗੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਸਿਖਲਾਈ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਰਾ ਖਰਚਾ School Management Committee (SMC) ਰਾਹੀਂ PFMS Portal ਦੇ EAT Module ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਿਖਲਾਈ ਸਬੰਧੀ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਪੋਰਟਲ ’ਤੇ ਵੀ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਲਈ ਅਹਿਮ ਕਦਮ
ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਆਤਮ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਣ ਤਹਿਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇਹ ਪਹਿਲ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ Self Defence Skills, Physical Fitness ਅਤੇ Confidence ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਇਸ ਸਿਖਲਾਈ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੇਗੀ।
